home > de techniek/de extra's > de waterdichtheid



> De waterdichtheid <



Waterdichtheid is niet eeuwig
omdat de pakkingen door de invloed van de tijd in kwaliteit minder worden.
De conditie controleren voor gebruik onder water is daarom zeer belangrijk
of de pakkingen vernieuwen bij een servicebeurt of batterijwissel daarom noodzakelijk.
Onderstaand artikel is bedoeld om het een en ander omtrent waterdichtheid
nog eens helder op een rijtje te zetten.



aanduiding waterdruk verklaring toepassing
- - - -
30 meter 03 atmosfeer spatwaterdicht handenwassen of een regenbuitje
- - - -
100 meter 10 atmosfeer zwemwaterdicht zwemmen in zwembad of in zee
- - - -
200 meter 20 atmosfeer duikwaterdicht snorkelen en duiken tot beperkte diepte
- - - -
1000 meter 100 atmosfeer professioneelwaterdicht duiken met perslucht

-

-

-

-

> WATERDICHTHEID NADER BEKEKEN <

-


GEWONE HORLOGES HOREN NIET ONDER WATER
Horloges die zijn gemaakt voor normaal dagelijks gebruik, zijn in principe niet geschikt om ermee onder water te gaan. Zowel mechanische als elektronische uurwerken bevatten namelijk een aantal belangrijke onderdelen die kunnen roesten. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan het gelijkzetmechanisme, het datum- en wijzerwerk en de schroeven, die van blank staal zijn vervaardigd. Roestschade wordt voornamelijk aangetroffen bij de kastopening van de gelijkzet- of opwindknop en onder de wijzerplaat.

LUXE HORLOGES ZIJN VAAK NIET BESTAND TEGEN VOCHT
Vooral de luxere horlogetypen, zoals die met extra platte kast, met gouden band of zilveren kast, hebben vaak geen extra voorzieningen die het uurwerk tegen binnendringen van vocht beschermen. Deze ‘luxehorloges’ dienen dan ook tijdens het dragen te worden ontzien, zodat ze niet in aanraking komen met vocht. Overigens kan er ook vocht in het uurwerk komen zonder dat het horloge in aanraking komt met water. Dit kan onder meer voorkomen bij sportactiviteiten waarbij overmatige transpiratie optreedt, waardoor er zich op de pols (onder het horloge) een laagje vocht vormt dat in de horlogekast kan binnendringen. Ook tegen zogenaamd spatwater, dat kan voorkomen bij het handen wassen of het sproeien van de tuin, zijn deze horlogekasten niet beschermd.
De zogenaamde luxere horloges moeten dus met gepaste zorg worden behandeld.
Ter illustratie: men gaat ook niet de tennisbaan op met dure lakschoentjes aan!

WAT IS PRECIES WATERDICHT?
Als een horlogekast op het achterdeksel een aanduiding draagt die aangeeft dat het horloge in enigerlei mate waterdicht is, dan betekent dit dat aan de kast voorzieningen zijn aangebracht die het uurwerk beschermen tegen het binnendringen van vocht. Bij dergelijke horloges is het glas geperst in een kunststof pakking. Het achterdeksel en de eventuele losse glasrand zijn eveneens voorzien van een afdichting, net als het gelijkzetknopje (de kroon) en eventuele andere knoppen (drukkers). Deze knoppen zijn gemonteerd op een as die door een buisje (de tube) loopt, dat uit de horlogekast steekt. In de knop bevindt zich een pakking die om de tube heen sluit (zoals de hoed van een paddestoel over de steel hangt). Bij enkele modellen bevindt deze afdichting zich inwendig in de doorlaat van de kast.

HOE WATERDICHT IS ‘WATERDICHT’?
Van fabriekswege wordt de mate van waterdichtheid van horloges veelal aangegeven door middel van symbolen of tekst. Zo treft men symbolen aan als een douchekop of een visje, naast vele verschillende aanduidingen zoals waterresistant, water-proof, waterprotected en watersealed, al dan niet met toevoeging van druk- of diepte­eenheden zoals 3 - 5 - 10 - 20 - 50 - 100 atm. (of Bar) en 30 - 50 - 100 - 200 - 500 - 1000 meter. Deze waarden zijn testnormen van de waterdruk waarmee de horlogekast in de fabriek is getest, bij kamertemperatuur. Ze houden geenszins in dat de waterdichtheid van zo’n kast onder alle omstandigheden tot die waterdruk gegarandeerd kan worden. Hierover bestaan bij de consument vele misverstanden; het is dan ook van het grootste belang dat bij de verkoop de juiste voorlichting wordt gegeven.


VALKUIL: TEMPERATUURVERSCHILLEN
Temperatuurverschillen vormen een verraderlijke factor die veel lekkages veroorzaakt bij zogenaamd waterdichte horloges.
Een ‘waterdichte’ kast die geschikt is om dagelijks mee te douchen, bijvoorbeeld, kan volkomen vollopen met water wanneer de gebruiker er op vakantie mee gaat zwemmen. Wanneer er met het horloge gedoucht wordt, is de temperatuur van het water ongeveer gelijk aan die van de horlogekast. Wanneer dit horloge echter wordt opgewarmd in een lekker tropisch zonnetje, kan de temperatuur van de kast oplopen tot wel 40 of 50°C. Komt het horloge vervolgens plotseling in aanraking met water met een temperatuur van 20 tot 25°C, dan krijgt de horlogekast een enorme klap door het relatief grote temperatuurverschil. Een kast die niet speciaal geconstrueerd is voor zulke omstandigheden, kan dan gaan lekken en vol water lopen.


WATERDICHTHEID IN DE PRAKTIJK
De eerdergenoemde fabrieksaanduidingen voor de mate van waterdichtheid van een horloge kunnen in de praktijk als volgt worden vertaald:

>     3 atm. / 30 meter
(ook wel waterresistant / waterprotected / watersealed):
deze horloges zijn bestand tegen regen en spatwater.

 

>     5 atm. / 50 meter
(ook wel showerproof / waterproof):
deze horloges zijn geschikt om mee te douchen of zwemmen, mits geen grote temperatuurverschillen optreden. Zij zijn echter ongeschikt voor snorkelen of duiken met perslucht.

 

>     10 atm. / 100 meter
(ook wel waterproof):
deze horloges zijn geschikt voor de meeste vormen van watersport, zoals zwemmen,zeilen en snorkelen in ondiep water. Zij zijn echter ongeschikt voor torenspringen of duiken met perslucht. Opgepast moet worden voor grote temperatuurverschillen.

 

>     20 atm. / 200 meter of meer
(ook wel waterproof 20 atm. / divingproof):
deze horloge zijn geschikt voor alle vormen van watersport en duiken.
De aanduidingen waterresistant, waterproof etc. zijn niet eenduidig gedefinieerd en worden door elkaar heen gebruikt. Ze zeggen dus weinig of niets over de mate van waterdichtheid van een horloge en bieden geen enkele garantie.

ONDERHOUD VAN WATERDICHTHEID
Horloges zijn onderhevig aan diverse invloeden die de afdichting van de horlogekast en daarmee de waterdichtheid van het horloge kunnen schaden. Om deze reden kan de waterdichtheid van horloges nooit onbeperkt worden gegarandeerd.
Pakkingen slijten alleen al door het gebruik van de knoppen en drukkers die ze afdichten, en ook door het openen en sluiten van de horlogekast bij bijvoorbeeld het vervangen van de batterij. Ook kunnen pakkingen op termijn uitdrogen of verteren, dit laatste onder meer door zuren die in de transpiratie voorkomen en door blootstelling aan chloor- of zeewater. Veel fabrikanten adviseren dan ook om het (waterdichte) horloge af te spoelen met leidingwater wanneer het in chloor- of zeewater is geweest.
Het komt nogal eens voor dat een kroon of drukker van een horloge wordt gestoten of door een andere oorzaak een klap krijgt, vaak zonder dat de drager van het horloge zich hiervan bewust is. Als de betreffende kroon of drukker hierdoor ontzet is geraakt (hetgeen lang niet altijd zichtbaar is), en niet meer precies op de kast aansluit, kan dit tot lekkage leiden. Om deze risico’s zo veel mogelijk te verkleinen, worden kronen, drukkers en andere knoppen vaak in de horlogekast verzonken aangebracht of anderszins ingebouwd.

 

GARANTIE VAN DE IMPORTEUR
De meeste importeurs garanderen de waterdichtheid van horloges niet voor niets alleen wanneer de waterdichtheid minimaal één keer per jaar wordt gecontroleerd en getest. Indien een horloge na reparatie of batterij vervanging op vakkundige wijze waterdicht is gemaakt en tevens getest, dan kan de waterdichtheid van het horloge op het moment van aflevering volgens de aangegeven normen worden gegarandeerd. Vanwege de hiervoor genoemde schadelijke invloeden kan de waterdichtheid op termijn echter niet worden gegarandeerd. In het geval dat ook op termijn eisen aan het horloge worden gesteld op het gebied van waterdichtheid, verdient het dan ook aanbeveling voor de individuele horlogemaker om de waterdichtheid van het horloge niet zelf te testen en te garanderen, maar om dit over te laten aan de officiële importeur. Dit voorkomt eventuele aansprakelijkheid van de individuele horlogemaker voor schade, maar brengt natuurlijk wel extra behandelings- en verzendkosten met zich mee.

SPECIALE DUIKERSHORLOGES
Horloges die voor hobby- of (semi-)professioneel duiken worden gebruikt, dienen aan een testnorm van minimaal 15 atm. te voldoen. De kasten van dergelijke horloges zijn zo geconstrueerd dat ze niet alleen een hoge waterdruk kunnen weerstaan, maar ook ernstige temperatuurschommelingen. De glazen zijn veel dikker, de kasten zijn veel zwaarder en de afdichtingspakkingen zijn veel zwaarder uitgevoerd dan bij ‘normale’ horloges. Het achterdeksel van dergelijke horloges is afgesloten met (op zijn minst) een schroefsluiting. De gelijkzetknop (kroon), waarin zich meerdere afdichtingen bevinden, is veel groter dan bij andere horloges en dient na het bedieningsgebruik aan de kast te worden vastgeschroefd om een extra goede afsluiting te verkrijgen en het lekkagerisico van stoten te verkleinen.
Voor het garanderen van de waterdichtheid van deze horloges is regelmatige professionele zorg vanzelfsprekend een eerste vereiste. Een (minimaal) jaarlijkse controle is hiertoe noodzakelijk. Aangezien het hierbij om daadwerkelijke garantie op termijn handelt, kan –zoals hiervoor al aangeduid- het testen en garanderen van de waterdichtheid het beste aan de officiële importeur worden overgelaten.


CONDENSVORMING
Ook bij goed afgesloten, waterdichte horlogekasten is het mogelijk dat er condens optreedt aan de binnenkant van het glas. Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat het horloge ‘lek’ is; condens kan namelijk ook ontstaan wanneer het horloge plotseling afkoelt. Wanneer een horloge bijvoorbeeld tijdens het skiën onder de handschoen of het jack wordt gedragen (en men zich behoorlijk inspant), kan de kast behoorlijke warm worden. Wordt het horloge vervolgens plotseling aan de koude omgeving blootgesteld, dan koelt het glas sneller af dan de (metalen) kast, die door de lichaamstemperatuur wordt verwarmd. Het vocht dat zich in de lucht in de horlogekast bevindt, kan dan condenseren en een lichte waas vormen aan de binnenzijde van het glas. Zodra het glas weer op temperatuur is gekomen, zal dit waasje vanzelf weer wegtrekken. Is er echter sprake van dikke druppels aan de binnenkant het glas, dan is de kast waarschijnlijk niet goed waterdicht. Om roestschade aan het uurwerk te voorkomen, moet daar -liefst snel- iets aan gedaan worden. Als de condensvorming een hardnekkige klacht is, dan kan de vakman het horloge behandelen met droge lucht (hiervoor zijn spuitbussen in de handel).

VOORLICHTING
Het is van het grootste belang dat de klant goed en duidelijk wordt voorgelicht over de waterdichtheid van zijn horloge (gebruiksmogelijkheden, voorzorgsmaatregelen en onderhoud). Dit geldt zowel bij de verkoop van nieuwe horloges als bij het afgeven van een horloge na reparatie of behandeling. Goede voorlichting voorkomt niet alleen misverstanden bij de aanschaf van horloges, maar ook onnodige discussie wanneer er zich onverhoopt toch eens een probleem voordoet.
Hopelijk draagt dit artikel er onder andere toe bij dat bij de verkoop van horloges nooit meer aan de klant wordt wijsgemaakt dat een testnorm van 3 of 5 atm. staat voor 100% waterdichtheid!

-


home    vorige pagina    begin pagina    de techniek/de extra's